1-«اََورین داغی» هاردادیر؟
«اَورین داغی» باتی آذربایجان شهرلریندن اولان «خوی» شهری نین گون باتان طرفینده یئرله شیبدیر. بوداغ ایران و تورکیه اؤلکه لری نین سینیری دیر. «اَورین داغ» و « ممه لی داغ» ذکی داغی نین ذیروه لریندن ساییلیر.
دئدیکره گؤره «اَورین داغی» نین اوچ مین آلتی یوز مئتیر اوجالیغی واردیر. دئییلن داغین یاخینلیغیندا نئچه کند یئرله شیبدیر.
اونون اَتَه یینده یئرله شن کند «بَدَلان کند» ی آدلانیر. بو کنددن داغا ساری گئدنده چوخلو چالابوز (یخچال) لار گؤرونور. وحشی خاشخاش و لاله گول لری داغین گؤزه ل لییینی داها چوخ آرتیریر. بو منطقه یایلاق یئرلری دیر. بویایلاغا «حاجی بَی یایلاغی» دئییرلر. بَدَلان کندی نین اَن تانینمیش حاصیل لاریندان،آل( قیرمیزی ) یئر آلماسی دیر. بوداغا دوغو آذربایجان داغچی لاری « بالاساوالان» دئیه رلر. بو آد وئرمه نین نده نی اورداکی گؤلون اولماسی دیر. خوی شهریندن، اَورین داغی نین اَتَه یینه دک تخمینن 15-10 کیلومئتیر اولابیلر.
2- « اَورین» سؤزو نه دئمک دیر؟
چئشیتلی قایناقلار اوجومله دن «پروفسور زهتابی» نین « ایران توره کلری نین اسکی تاریخی» - پرویز یکانی زارع» ین «توپونیمها- اویکونیمها- هیدرونیم ها- ائتنونیمای مربوط به ملل ترک زبانان» کیتابلاری و «اَورین خوی» هفته لی یینین- بئشینجی نومره سی و باشقا فاکتلار ثوبوتا یئتیریرکی، « اَورین » سؤزو، نه ( یئرشونا سلیق اوزمانی « مهندس فهمی» جنابلاری) یازان کیمی ، «آگرین» صورتینده، کورد سؤزودور. کی سونرالار «آورین» و اَورین» ـه چئوریلیبدیر. نه ده، باشقالاری دئیه ن کیمی «آورین» شکیلینده، فارس سؤزودور! بلکه آراشدیرمالار گؤستریرکی « اَورین= avrin» هَمَن « اَورَن= avran» سؤزودورکی زامان ایچریسینده، دیل لرده چوخ دئییلندن سونرا « اَورین= avrin» شکیلینه چئوریلیبدیر.
آنجاق ( اَورَن = avran ) سؤزو تورک دیلینده « بؤیوک» و « دونیا» آنلامیندا ایشله نیر و ( اَورَنسل= Avransal) سؤزو ایسه اوندان دوزه لینیبدیر
دَه دَه قورقود کیتابیندا «اَورَن» آدلی بیر پهلوان گؤرونور کی اونون معناسی اژدآها دیر. اژدآها سؤزو اؤزو ده بؤیوکلویو خاطیرلاییر. (دَه دَه قورقود، ح . م گونئیلی)
باشقا طرفدن سه« آورین – اَورین» سؤزونون « آغری» سؤزوایله سس اویومو ( شباهت آوایی) واریدیر. «آغری» بیر داغین تورکجه آدی دیرکی یانلیش اولاراق آرارات آدلانیر.
آرتیق » اَورین داغ» بؤیوک و عظمتلی داغ دئمک دیر. اورین سؤزو بوداغین عظمت و هوندورلویونه گوره ان یاراشیقلی و اویغون آد حئساب اولونور.
دئمک لازیمدیر نئجه کی اشاره اولوندو، « اَورین» سؤزو، فارس یا کورد سؤزو دئییل.
و موطلق تورک سوزودور! بوقونودا چوخلو آراشدیرمالار اولوب و تدقیقات آپاریلیبدیر. رحمتلیک « پروفسور زهتابی » (ایران تورکلرینین اسکی تاریخی – صفحه 33) ده جوغرافی آدلارا گؤره بئله یازیر: «ائل، طایفا و خلقلر یاشادیقلاری محیط، یئر، اؤلکه و منطقه نین داغ، دره، چای، گؤل، مئشه و سایره سینی، ائله جه ده قوروب یارا تدیقلاری کند، قالا، شهرلرینی اؤز دیللرینین کلمه لریله آدلاندیرمیش و آدلاندیریرلار». بونا گؤره دیرکی بیرجوغرافی یئرین نئجه آدلانماسینی آراشدیراندا لازیمدیر او اؤلکه نین تاریخی، خصوصیله میللتین اؤز دیلینده آختاریش اولسون. « اَورین» سؤزونون یالینز تورک سؤزو اولدوغونا گؤره باشقا دلیل لرده واردیر. علمی آرخئولوقیا
(باستان شناسی علمی) آراشدیرمالاری آیدینلادیرکی، اسکی تاریخدن بو گونه قَدَه ر آذربایجان هابئله خوی دا یالینز التصاقی دیللی میللت لر یاشاییبلار و هئچ زامان سامی دیللی وهیندو آوروپا دیللی انسانلار بورالاردا ساکین له شنمه ییبلر. ائله بونا گؤره دیرکی آذربایجان تورپاقلاریندا جوغرافی آدلاری نین کؤکونو هیند- آوروپا (فارس- کورد- ارمنی) و سامی ( عربی – آشوری- عبری و ...) دیل لرینده آختارماق تام یانلیش و نتیجه سیز ایشدیر. شوبهه سیز
« اَورین » سؤزوده بئله دیر!
آرتیق، بوادبی حئکایه بیر ماهانا اولدو «اَورین» سؤزو و «اَورین داغی» نا توخوناق آرزیم بودورکی گله جکده باشقا فورصت لر یارانسین آذربایجانین باشقا جوغرافی یئرلری هابئله اونلارین دوغرو و زنگین آدلارینی کی بیزیم گووه نملی کئچمیش و کیملییمیزی گؤستریر آراشدیریب تانییاق!
یازان: محمد عطار نصرتی « چیلغین»
